ادبیات 1

نمونه سئوال شماره یک

	الف) اشعار و عبارات زیر را معنی کنید .
1	هست کننده از نیستی، نیست کننده پس از هستی
2	هر آن که از روی نا دانی نه او را گزید گزند او نا چار بدو رسید .
3	هر که این را می شنید می گفت : هول عیار ی ای کرده است .
4	کاین شیوه ی دری تو چون دود می رود .
5	چون رایت عشق آن جهانگیر شد چون مه لیلی آسمان گیر
6	از خون رگ خویش است گر رنگ به رخ دارم مشاطه نمی خواهد زیبایی رخسارم
7	هنوز دماغش هوای کوه را داشت .
8	قطره ی دانش که بخشیدی زپیش متصل گردان به دریا های خویش
9	در آن دریای خون در دشت تاریک به دنبال سر چنگیز می گشت
	ب) معنی لغت :
10	زتن خون و خوی را فرو ریختند
11	چنانکه هستی بر نشین و نزدیک من آی
12	پیر مرد شندر غازی از وزارت فرهنگ می گرفت
13	دست معلم از وقب حیوان روان شد

14	هر کاری که با نام خدا آغاز نشود ابتر است
15	و مکاری از ما سی دینار مغربی می خواست
16	تازه می فهمند که شان مقنن از آن بالا تر است .
17	صوفیه برای اعتکاف در مسجد خلوت می گزیدند
	ج) خود آزمایی :
18	در عبارت " مادرم ، آب و آیینه و قرآن در دست ، روشنی در دل من می بارید " به چه سنتی اشاره شده است ؟
19	در بیت" آمد آورد پیش خیز فراز * گفت گوهربه گوهر آمد باز" مقصود از گوهر اول و گوهر دوم چیست ؟
20	عبارت " بنای زندگی بر آب می دید " یعنی چه ؟
21	منظور از " لباس انسان پرچم کشور و جود اوست " چیست ؟
22	مصراع " رانده ست جنون عشق از شهر به افسونم " یاد آور کدام داستان است ؟
23	مقصود از " مرغ زیبا و " خانه استخوانی " در بیت زیر چیست ؟ " جوانی نکو دار که این مرغ زیبا نماند در این خانه ی استخوانی
24	با توجه به مصرع " به گردان لشکر سپهدار گفت " مقصود از سپهدار کیست ؟
25	در غزل اجتماعی به چه مسائلی پرداخته می شود
	د) درک مطلب :
26	منظور از " الهی همیشه نان سواره باشد و او پیاده " چیست ؟
27	دربیت زیر منظور از در خواب بودن و دزد گیتی چیست ؟ " از آن برد گنج مرا دزد گیتی که در خواب بودم گه پاسبانی
28	با توجه به سئوالات مطرح شده پاسخ دهید . ناله مرغ اسیر این همه بهر وطن است مسلک مرغ گرفتار قفس همچو من است . آن کسی را که در این ملک سلیمان کردیم ملت امروز یقین کرد که او اهرمن است چو لشکر گرد بر گردش گرفتند چو کشتی باد پا در رود افکند نامش برم به اوج سما می رسد سرم از شوق می پرم ، صد مرد معتبر آید بر نظر ولی چندان که برگ از شاخه می ریخت دو چندان می شکفت و برگ می کرد . الف) در بیت یک منظور از مرغ اسیر چه کسی است ؟

نمونه سئوال شماره دو

معني شعر ها و عبارات زير را به فارسي روان بنويسيد .

الف) من نيز به آن ستيزه كه مرا قفا زدند تو را به ياد آوردم .

ب) جو انكي بودم كه تو ي جماعت بر خورده بودم

ج) تو مرا كشتي و خداي نكشت مقبل آن كز خداي گيرد پشت

د) هر آن سرگراني كه من كردم اول جهان كرد از آن بيشتر سرگراني

ه) خانه اي كاو شود از دست اجانب آباد زاشك ويران كنش آن خانه كه بيت الحزن است 1نمره

و) اگر فرهنگ جامعه اي وابسته و مرتزق از فرهنگ مخالف باشد ناچار ديگر ابعاد آن جامعه به جانب مخالف گرايش پيدا مي كند

ز) سه ماه بود كه موي سر باز نكرده بوديم

ح) بر فطرت خود نازم ، وارسته ضميرم من آزاده برون آيم ، آزاده بميرم من

ت) آشيان من بي چاره اگر سوخت چه باك فكر ويران شدن خانه صياد كنيد

معني كلمات زير در پرانتز هاي روبر بنويسيد .

سيماب گون ( ) گرده ( )

مفلس ( )استيفا ( )

زيب ( ) اعزاز ( )

زفان ( ) تبختر ( )

درك مطلب :

الف) درشعر – جواني نكو دار كاين مرغ زيبا نماند در اين خانه ي استخواني

از آن برد گنج مرا دزد گيتي كه در خواب بودم گه پاسباني

منظور از كلمات استخواني و دزد گيتي چيست ؟ استخواني ( ) دزد گيتي ( )

ب) مفهوم جمله ( الهي هميشه نان سواره باشد واو پياد ه) چيست ؟

ج) مفهوم جمله ( ستاره مان از اول مطابق نيامد ) چيست ؟

د) عبارت بحر در كوزه ريختن كنايه از چيست ؟

ه) در شعر (آشيان من بي چاره اگر سوخت چه باك فكر ويران شدن خانه صياد كنيد

منظور از صياد چه كسي است ؟

و)با توجه به شعر ( خدا آن ملتي را سروري داد كه تقديرش به دست خويش بنوشت )

خداوند كدام مردمان را ارجمند مي داند ؟

و) منظور از جمله ( هنر معماري ، مفهوم انتزاعي را با هدف انتفاعي در هم آميخت ) چيست ؟

دانش هاي ادبي :

الف) آثار زير از كدام نويسندگان است ؟ هركدام

قابوسنامه ( ) كاروان حله ( )

روايت فتح ( ) مثل چشمه مثل رود ( )

ب) هنري ترين ادبيات مردمي كدام است ؟

ج) در غرب به نوعي از ادبيات كه تصوير نا كامي اشخاص بر جسته است چه مي گويند ؟

د) غزل چه نوع قالب شعري است ؟

ه) در عبارت مقابل زير كلماتي كه سجع است خط بكشيد . ( نه هر كه به قامت مهتر به قيمت بهتر)

و)خانم سيمين دانشور همسر كداميك از نويسندگان است ؟ ( )

خود آزمائي : هر سئوال

الف) در شعر رزم رستم و سهراب با توجه به مصراع( به گردان لشكر سپهدار گفت) مقصود از سپهدار چه كسي است ؟

ب) منظور از جمله ((لباس انسان پرچم كشور وجود اوست چيست ))

ج) عبارت (( نيما هم چون مرواريد در دل صدف كج و كوله اي سال ها بسته ماند )) به چه معنا ست ؟

د) تنوع در شيوه معماري مساجد در كشور هاي اسلامي ناشي از چيست ؟

ه) هلن كلر پس از بيماري به وسيله كدام يك از حواس پنج گانه خود با جهان خارج ارتباط داشت ؟

و) مجنون در جوار كعبه از خدا چه خواست ؟

ز) چرا جلال الدين تصميم گرفت زن و فرزندان خود را به رودخانه بياندازد ؟

ح) هدف سهراب از لشكر كشي به ايران چه بود .

كلمات افتاده را در شعر زير جايگزين نمائيد.

گفتم تو دارم گفتا غمت سر آيد گفتم كه من شو گفتا اگر بر آيد

نمونه سئوال شماره سه

الف

بیان معنی شعر و نثر:

1- خانه ها از سینه ی خاک در آمده بودند .

2- سه ماه بود که موی سرباز نکرده بودیم .

3- معلم رنگ را نگارین می ریخت

4- سمک و آتشک نگاه می داشتند .

5- هر آن سرگرانی که من کردم اول جهان کرد از آن بیشتر سرکرانی

6- خدا آن ملتی را سروری داد که تقدیرش به دست خویش بنوشت .

7- سخن نه بر جا یگاه ، اگر چه خوب باشد ، زشت نماید

8- مرا مشاطه ی صبح و زینت بخش ریاحین و از هار می نامند

9- مرد پارسی دست تنگ بود ووسعتی نداشت که حال مرا مرمتی کند

10- چون رایت عشق آن جهان گیر شد چون مه لیلی آسمان گیر

11- خرامان بشد سوی آب روان چنان چون شده باز جوید روان

معنی لغت : معنی واژه های مشخص شده را بنویسید .

زیب از بنفشه دارد و از ناز بوی ، بوی . به زبان تازی گفتم . نبشاند چو ماه در یکی مهد . خدایی او راست در خورند ه . غدر نکند و خیانت نبیند بشد . مساجد نزدیک بود به دارالاماره . معلم مشوش بود . پرندگان از مواهب طبیعت بر خوردار می شوند .

درک مطلب : با توجه به شعر و متن به پرسش ها پاسخ دهید .

الف) من تفنگم در مشت ، کوله بارم بر پشت ، بند پوتینم را محکم می بندم ، پسرم می پرسد : تو چرا می جنگی ؟ می گویم : تا چراغ از تو نگیرد دشمن .

1- یند پوتین را محکم بستن " کنایه از چیست ؟

2- منظور از " چراغ " چیست ؟

ج	ب) بار اول که پیر مرد را دیدم در کنگره ی نویسندگانی بود که خانه فرهنگ شو روی علم کرده بود . من هم که شاعر نبو.دم و توی جماعت بر خورده بودم . او هم چون مروارید در دل صدف کج و کوله ای سال ها بسته ماند . 1- منظور از پیر مرد کیست ؟ 2- " علم کرده بود " یعنی چه ؟ 3- " توی جماعت بر خورده بودم " به چه معناست ؟ 4- نویسنده ی این متن کیست ؟ 5- منظور از " هم چون مروارید در دل صدف کج و کوله ای سال ها بسته مانده" چیست ؟ 6- در مصرع " چو رخت خویش بربستم از این خاک " رخت بر بستن " کنایه از چیست ؟
د	خود آزمائی : 1- مصراع " زمانه بیامد نبودش توان " یعنی چه ؟ 2- منظور از " گل هایی که در نسیم آزادی می شکفند " چیست؟ 3- مفهوم مصراع " بنای زندگی بر آب می دید . چیست ؟ 4- در بیت " ولی بامن بگو آن دیده ور کیست که خاری دید و احوال چمن گفت " مقصود شاعر از " دیده ور و خار " چیست ؟ 5- در مصراع " ناله ی مرغ اسیر این همه بهر وطن است " منظور از مرغ اسیر چیست ؟
ه	شعر حفظی : کامل کنید . 1- تو را من ......................... در راهم ....................... ، گرم یاد آوری یا ....................... ، من از .............. نمی کاهم . 2- فرا ش خزان ورق بیفشاند ................................. 3- گفتم زمهر ورزان ...................... وفا بیاموز گفتا ...................... این کار کمتر اید .
و	دانش های ادبی : 1- در جمله ی " نه هر که به قامت مهتر به قیمت بهتر " چه آرایه ای به کار رفته است ؟ 2- در ادبیات غرب به نمایشی که تصویر نا کامی اشخاص بر جسته است ................... می گویند . 3- دو موضوع قالب چهار پاره را نام ببرید . 4- غزل اجتماعی در چه دروره ای در ایران رواج یافت ؟ یک شاعر از این دوره نام ببرید . 5- دو ویژگی مهم شعر سهراب سپهری را بنویسید . 6- نویسندگان آثار را بنویسید . الف) بحر در کوزه ب) نوای کوهسار 7- مشبه و مشبه به را دربیت زیر مشخص کنید . زسم اسب می چرخید بر خاک به سان گوی خون آلوده ، سرها

نمونه سئوال شماره چهار

الف	اشعار و عبارات زير را معين كنيد .
1	بزرگي خرد و دانش راست نه گوهر و تخمه را
2	هرآن كه از روي ناداني نه او را گزيد گزيد او ناچار بدو رسيد .
3	هركه اين را مي شنيد مي گفت : هول عيّادي اي كرده است .
4	زيب از بنفشه دارد و از ناز بوي ، بوي
5	چون رايت عشق آن جهان گير شد چون مه ليلي آسمان گير
6	از خون رگ خويش است گر رنگ به رخ دارم مشّاطه نمي خواهد زيبا يي رخسارم
7	هنوز دماغش هواي كوه را داشت .
8	قطره ي دانش كه بخشيدي زپيش متصل گردان به دريا هاي خويش
9	در آن تاريك شب مي گشت پنهان فروغ خرگه خوارزمشاهي
ب	معني واژگان مشخص شده را بنويسيد .
1	چنانكه هستي برنشين و نزديك من آي .
2	پيرمرد شندرغازي از وزارت فرهنگ مي گرفت
3	ومكاري از ما سي دينار مغربي مي خواست .

4	دست معلّم از وقب حيوان روان شد .
5	صوفّيه هم براي اعتكاف در مسجد خلوت مي گزيدند .
6	زفان را به خوبي و هنر آموختن خوكن
7	تازه مي فهمند كه شأن مقنّن از آن بالا تر است .
8	هر كاري كه با نام خدا آغاز نشود ا بترا ست .
ج	خود آزمايي
1	دربيت ((آمد آورد پيش خيز فراز گفت گوهر به گوهر آمد باز )) مقصود از گوهر اوّل و گوهر دوّم چيست ؟
2	منظور از ((لباس انسان پرچم كشور و جود اوست )) چيست ؟
3	عبارت (( بناي زندگي بر آب مي ديد يعني چه ؟
4	مصراع (( رانده ست جنون عشق از شهر به افسونم )) ياد آور كدام داستان است ؟
5	منظور از جمله (( هم چون مرواريد در دل صدف كج و كوله اي سال ها بسته ماند چيست ؟
6	مقصود از ((مرغ زيبا و ((خانه ي استخواني )) در بيت زير چيست ؟ (( جواني نكو دار كاين مرغ زيبا نماند در اين خانه ي استخواني
7	در غزل اجتماعي به چه مسائلي پرداخته مي شود
8	با توجه به مصراع (( به گردان لشكر سپهدار گفت )) مقصود از سپهدار كيست ؟
د	درك مطلب
1	منظور شاعر از (( سدّروان )) در بيت زير چيست (( از اين سدّ روان در ديده ي شاه / زهر موجي هزاران نيش مي رفت
2	منظور از دعا (( الهي هميشه نان سواره باشد و او پياده چيست ؟

3	در بيت زير منظور از در خواب بودن و دزد گيني چيست ؟ (( ازآن برد گنج مرا دزد گيتي كه در خواب بودم گه پاسباني ))
4	با توجه به ابيات به سئوالات مطرح شده پاسخ دهيد . ناله مرغ اسير اين همه بهر وطن است مسلك مرغ گرفتار قفس همچو من است . آن كسي را كه در اين ملك سليمان كرديم ملت امروز يقين كرد كه او اهرمن است . چو لشكر گرد بر گردش گرفتند چو كشتي بادپا در رود افكند نامش برم به اوج سما مي رسد سرم ، از شوق مي پرم ، صدمرد معتبر آيد بر نظر ولي چندان كه برگ از شاخه مي ريخت دو چندان مي شگفت و برگ مي كرد . الف) در بيت يك منظور از مرغ اسير چه كسي است ؟ ب) اهرمن در بيت دوّم چه كسي است ؟ ج) منظور از بادپا در بيت سوم چيست ؟ د) مقصود شاعر در بيت چهارم از صد مرد معتبر چه كساني است ؟ ه) مفهوم كلي بيت آخر چيست ؟
ه	دانش هاي ادبي
1	نويسنده ي كتاب (( اتاق آبي )) چه نام دارد ؟
2	در بيت زير چه آرايه ادبي به كار رفته است ؟ (( ياد از اين مرغ گرفتار كنيد اي مرغان چون تماشا ي گل و لاله و شمشاد كنيد .
3	د هخدا مقالات سياسي و انتقادي خود را با چه نامي و در كدام روزنامه به چاپ مي رساند .
4	آزادي ووطن از جان مايه هاي شعر كدام شاعر است ؟
5	در ادبيات جهان آثار ادبي بر اساس انديشه و محتوا به چند دسته تقسيم مي شود ؟
6	تراژدي ....................................................است .
7	معروف ترين سراينده ي داستان هاي بزمي در ادب پارسي كيست ؟
و	شعر حفظي
1	بوي گل و بانگ مرغ بر خاست ....................................................
2	از غرقه ما خبر ندارد ...........................................................

نمونه سئوال شماره ۵

معنی شعر و نثر :

اشعار و عبارت زیر را به نثر روان بنویسید

الف) هر آن که از روی نادانی نه او را گزید گزند ا و نا چار بد و رسید 1نمره

ب) قطره ی دانش که بخشیدی زپیش متصل گردان به دریا ها ی خویش

ج) خرامان بشد سوی آب روان چنان چون شده باز جوید روان

د) هرکه این می شنید می گفت : هول عیاری ای کرده است .

ه) کار پاکان را قیاس از خود مگیر گرچه ماند در نبشتن شیر و شیر

و) با تمام دل خود می گویم / تا چراغ از تو نگیرد دشمن

ز) سمک و آتشک نگاه می داشتند تا قطران بخفت

ح) مردمی که تمام عمر در لاک خود شان بوده اند

معنی هر یک از لغات مشخص شده ی زیر را بنویسید

الف)هر کاری که با نام خدا آغاز نشود ابتر است

ب) ز تن خون و خوی را فرو ریختند

ج) لوای ستم برتو شد استوار

د) چوپان که از ملا زمان او بود

ه) کآفتاب نعمتم شد زیر میغ

و) هرم نفس مردم گرمشان کرد

ز) راهی به مراتب قرب نداری

ح) بزرگی و بخشایندگی او را ستوده و ...............................

ت) از خوان تو بسی خوردم

خود آزمائی :

الف) با توجه به مصراع " به گردان لشکر سپهدار گفت " مقصود از " سپهدار کیست ؟

ب) معادل امروزی " فروبریم " در بگذر تا فردا داری در میدان فرو بریم و قفازدن چیست ؟

ج) در بیت " آمد آورد پیش خیر فراز گفت گوهر به گوهر آمد باز " مقصود از گوهر اول و گوهر دوم چیست ؟

د) چرا قیاس طوطی خنده آور بود ؟

ه) در کشته شدن سهراب چه کس یا کسانی را مقصر می دانید ؟ . چرا ؟

ه) تفاوت مثنوی را با غزال بنویسید .

درک مطلب :

الف) در بیت " بکوشیم فرجام کار آن بود که فرمان ورای جهانبان بود ." معنی بکوشیم درمصراع اول آن چیست ؟

ب) با توجه به ابیات زیر به سئوالات مطرح شده پاسخ دهید .

چو رستم زدست وی آزاد شد به سان یکی تیغ فولاد شد

خرامان بشد سوی اب روان چنان چون شده باز جوید روان

بخورد آب و روی و سر وتن بشست به پیش جهان آفرین شد نحست

همی خواست پیروزی و دستگاه نبود آگه از بخشش هور و ماه

1- کلمات قافیه در بیت اول کدامند ؟

2- در کدام بیت به خدا پرستی رستم اشاره شده است ؟

3- " به سان یکی تیغ فولاد شد " به چه معنا ست ؟

4- رستم از خداوند چه چیز هایی می خواست ؟

5- "نگاه می داشتند " در عبارت " سمک و آتشک نگاه می داشتند تا قطران بخفت " یعنی چه؟

دانش های ادبی :

الف) در ادبیات جهان آثار ادبی بر اساس اندیشه و محتوا به چند دسته تقسیم می شود . 5/

ب) معروفترین سراینده ی داستان های بزمی در ادب پارسی کیست ؟ 5/

ج) در بیت زیر " مشبه " را مشخص کنید 5/

بزد دست سهراب چون پیل مست بر آوردش از جای و بنهاد پست

د ) تراژدی چیست ؟ 5 /

ه ) نام پدید آورندگان آثار زیر را بنویسید . 5/

1- ریشه در ابر 2 – سراب

و) دو مورد از اصلی ترین مسائل در ادبیات پایداری را بنویسید . 5/

شعر حفظی :

در اشعار زیر نقطه چین ها را پر نمائید .

آب زنید ................................ که نگار می رسد

مژده دهید .......................... بوی بهار می رسد

.......................... سلام می کند ................. قیام می کند

سبزه پیاده می رود ، غنچه سوار می رسد

نمونه سئوال شماره ۶

الف

ادبیات و عبارات زیر را به نثر ساده و روان بنویسید .

1- خرامان بشد سوی آب روان چنان چون شده باز جوید روان

2- وای بر جان تو که بدگهری جان بری کرده ای و جان نبری

3- شربتی آب از آن زلال چو نوش یا به همت ببخش یا بفروش

4- شهادت بود ارث آبای من

5- ز نیک و بد اندیشه کوتاه کرد

6- قطران بر خود گرفت که این کار بکند .

7- دو استر به دست آور که تو این جایگاه گستاخی

8- هرکه از روی نادانی نه ا و را گزید ، گزند او ناچار بدو رسید .

9- سواری چو رستم نیامد پدید .

10- خدایی او راست در خورنده

معنی لغات : با توجه به متن معنی لغات مشخص شده را بنویسید .

زتن خون و خوی را فرو ریختند . همی خواست پیروزی و دستگاه . لوای ستم بر تو شد استوار .مقبل آن خدای گیرد پشت . کافتاب نعیم شد زیر میغ . از دحام است و مهربانی . بر اثر ناله برفت . نباید به گیتی کسی تاجور .

خود آزمایی :

1- منظور از "گل هایی که در نسیم آزادی می شکفد" چیست ؟ 1نمره

2- با توجه به مصراع " به گردان لشکر سپهدار گفت " منظور از "سپهدار " کیست ؟

3- مصراع " زمانه بیامد نبودش توان " یعنی چه ؟

	4- منظور شاعر از " شهاب " و " محو شدن " در شعر زیر چیست ؟ گر چه گاهی شهابی / مشق های شب آسمان را / زود خط می زد و محو می شد . 5- منظور از " ریگ آبدار " در شعر زیر چیست ؟ حالی آن لعل آبدار گشاد پیش آن ریگ آبدار نهاد .
د	دانش های ادبی و بیاموزیم : 1- موضوع اصلی ادبیات پایداری چیست ؟ 2- -نام قالب شعری که هر بیت آن قافیه جداگانه دارد چیست ؟ برای سرودن چه موضوعاتی مناسب است ؟ 3-در بیت زیر کدام آرایه ادبی به کار رفته است ؟ شرکه آن دید دشنه باز گشاد پیش آن خاک تشنه رفت چو باد 4- کتاب های زیر از کدام نویسندگان است ؟ هفت پیکر مثنوی معنوی 5- ادب نمایش در غرب به چند دسته تقسیم می شوند؟ نام ببرید ؟
و	درک مطلب : ( با توجه به عبارت ها یزیر به سوال ها پاسخ دهید ) 4نمره بکوشیم فرجام کار آن بود که فرمان ورای جهانبان بود . او را بردار کنیم و ما را از آن نامی بود . * آمد آورد پیش خیر فراز گفت گوهر به گوهر آمد باز * سبک تیغ تیز از میان برکشید بر شیر بیدار دل بردرید *ای آتشک رها مکن که مرا به سیلی بکشند 1- " بکوشیم " به چه معنی است ؟ 2- منظور از " جهانبان " کیست ؟ 3- " ما را از آن نامی بود " یعنی چه 4- منظور از گوهر اول و گوهر دوم چیست ؟ 5- " سبک " به چه معنی آمده است ؟ 6- منظور از " شیر بیدار دل " کیست ؟ 7- " رها مکن " به چه معنی آمده است ؟
ز	شعر حفظی : 1- آب زنید ............... راهین که نگار می رسد مژده دهید باغ را بوی ................. می رسد 2- گفتم زمهرورزان رسم ................ . بیاموز گفتا ز .............................. این کار کمتر آید

نمونه سئوال شماره ۷

الف

شعار و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید .

1-درود بر پیمبر باز پسین ، پیشرو پیمبران پیشین

2- گر هزار ان دام باشد هر قدم

چون تو با مایی نباشد هیچ غم

3- سمک با خود گفت : در این کار تعبیه ای است

4- روی صورت جوان خون دلمه بسته .

5- چون رایت عشق آن جهان گیر شد چون مه لیلی آسمان گیر

6- به آتش های ترک و خون تازیک زرود سند تا جیحون نشیند

7- بزرگی خرد و دانش راست نه گوهر و تخمه را .

8- هر صبح نسیم آید بر قصد طواف من آهو برگان را چشم از دیدن من روشن

9- صافی زچشمه جوید و شوخی ز آب جوی

10- هنوز دماغش هوای کوه را داشت .

معنی واژگان مشخص شده را بنویسید :

1- صوفیه هم برای اعتکاف در مسجد خلوت می گزیدند

2- تو پور گو پیلتن رستمی

1- برگ شاخه ی دیگر موجب شفای صرعیان است .

4-مکاری از ما سی دینار مغربی می خواست

5- در چنان بیغوله ای آشنایی غنیمتی بود

6- دست معلم از وقب حیوان روان شد

۷ - رفت تا لباس زربفت خود را به تن کند

خود ازمایی :

۱- در بیت "آمد آورد پیش خیر فراز - گفت گوهر به گوهر آمد باز " مقصود از گوهر اول و گوهر دوم چیست ؟

2- مصراع " زمانه بیامد نبودش توان " یعنی چه ؟

3-جمله ی " آن طرفش را فراشان میدانند و چوب دست های انان " یعنی چه ؟

4- در غزل اجتماعی به چه مسائلی پرداخته می شود ؟

5- جمله ی " می خواهم بحر را در کوزه ای بریزم " یعنی چه و یاد آور کدام بیت مولوی است ؟

6- چهار پاره با مثنوی چه تفاوتی دارد ؟

درک مطلب :

" با توجه به ابیات به سئوالات مطرح شده پاسخ دهید . "

به گفت اندر این نامه حرفی است مبهم که معنیش جز وقت پیری ندانی

تو به کز توانایی خویش گویی چه می پرسی از دوره ی ناتوانی

جوانی نکو دار کاین مرغ زیبا نماند در این خانه ی استخوانی

متاعی که من رایگان دادم از کف تو گر می توانی مده رایگانی

هر آن سرگرانی که من کردم اول جهان کرد از آن بیشتر سرگرانی

از آن بر گنج مرا دزد گیتی که در خواب بودم گه پاسبانی

1) در بیت اول منظور از نامه چیست ؟

2) در بیت دوم چرا پیر از جوان می خواهد که در باره ی ناتوانی سئوال نکند ؟

3- در بیت سوم منظور از مرغ زیبا و خانه استخوانی چیست /

4- در بیت چهارم منظور از متاع چیست ؟

5- در بیت پنجم " سر گرانی " به چه معنی است ؟

6- در بیت اخر منظور از گنج و درزد گیتی و خواب بودن چیست ؟

در بیت نامش برم به اوج سما می رسد سرم / از شوق می پرم / صد مرد معتبر اید بر نظر مفهوم کلی چیست ؟

دانش های ادبی :

1- نویسندگان آثار زیر چه کسانی هستند ؟

کلاس نقاشی ( ) قابوس نامه ( )

2- معروفترین سراینده ی داستانهای بزمی در ادب پارسی کیست ؟ 5/

3- در هر کدام از عبارات زیر چه آرایه ادبی به کار رفته است ؟

الف) در چراغ دو چشم اوزد تیغ نا مدش کشتن چراغ دریغ 1

ب) کم کم شهری سپید پوش به استقبالمان می اید .

4- محمد تقی بهار چه روزنامه هایی را منتشر می ساخت ؟

تورا من چشم در را هم شباهنگام

که می گیر ند در شاخ ............................. سایه ها ..............................

وزان ............................................. اندوهی فراهم

تورا من چشم در راهم .

نمونه سئوال شماره ۸

الف

درک مطلب :

1)با توجه به ابیات زیر به سوالات پاسخ دهید .

جوانی نکودار کاین مرغ زیبا نماند در این خانه ی استخوانی

متاعی که من رایگان دادم از کف توگر می توانی مد ه رایگا نی

هر آن سر گرانی که من کردم اول جهان کرد از آن بیشتر سرگرانی

از آن برد گنج مرا دزد گیتی که در خواب بودم گه پاسبانی

الف) منظور از "خانه ی استخوانی " در مصراع دوم بیت اول چیست ؟

ب) " سرگرانی " کنایه از چیست ؟

ج) شاعر دلیل ازدست دادن جوانی را چه چیز می داند ؟

د) یک استعاره را در بیت اول مشخص کنید .

2) شاعر در بیت زیر به چه موضوعی اشاره دارد ؟

" جامه ای کاو نشود غرقه به خون بهر وطن

بدر آن جامه که ننگ تن و کم از کفن است "

3) " عافبت سوز " در بیت زیر به چه معناست ؟

" بدان شمشیر تیزعافبت سوز در آن انبوه کار مرگ می کرد

4)مفهوم مصراع"در چاره گری زبان کشیدند " چیست ؟

5)معنای واژه های " روا " و " روا " در دومصرع بیت زیر بنویسید .

" ای خدا ای فضل توحاجت روا با تویاد هیچ کس نبود روا "

بیان معنی و مفهوم شعر ونثر :

معنی و مفهوم هر یک از ابیات و عبارت های زیر را بنویسید .

1) تا با دو آب و آتش و خاک در آفرینش بر کاراست .

2) مدتی بود که پیر مرد افتاده بود

3) زمانه بیامد نبودش توان .

4) تا چراغ از تو نگیرد دشمن

5) اگر مردم را با گوهر اصل گوهر هنر نباشد صحبت هیچ کس را به کار نیاید

6) بعداز یکسال عرض و عرض کشی مرا به این آتش انداخت

7) نامش برم به اوج سما می رسد سرم .

8) بیستون بر سرراه است ، مباد از شیرینژ

خبری گفته و غمگین دل فرهاد کنید

9) مرد پارسی هم تنگ دست بود و وسعتی نداشت که حال مرا مرمتی کند .

10) چون رایت عشق آن جهانگیر شد چون مه لیلی آسمان گیر

11)شبی را تا شبی با لشکری خرد زتن ها سر ، زسرها خود افکند

معنی لغت :

1) مقبل آن کزخدای گیردپشت

2) زمانه به دست تو دادم کلید

3) کز عشق به غایتی رسانم

4) بدان که مردم بی هنر، مادام بی سود باشد

5) اما در بیرنگ اسب حرفی به کارش بود .

6) حالا تازه می فهمند که شان مقنن از آن با لا تر است .

7) مسلک مرغ گرفتار قفس ، هم چو من است .

8) پیر مرد شندرغازی از فرهنگ می گرفت .

خود آزمایی :

1) مصراع "متصل گردان به در یا های خویش " یعنی چه ؟

2) معادل امروزی " فرو بریم " ( بگذار تا فردا داری در میدان فرو بریم ) و " قفا زدن " چیست ؟

3) در بیت " آمد آورد پیش خیر فراز* گفت گوهر به گوهر آمد باز " مقصود از گوهراول و دوم چیست ؟

4) مفهوم مصراع " بنای زندگی بر آب می دید " را بنویسید ؟

5) جمله ی " آن طرفش را فراشان می دانند و چوب دست های آنان " یعنی چه ؟

6) منظور از " گنج خداداد " در بیت زیر چیست ؟

" کنج ویرانه ی زندان شد اگر سهم " بهار " شکر آزادی و آن گنج خدا داد کنید "

تاریخ ادبیات و سبک شناسی :

1) موضوع اصلی ادبیات پایداری چیست ؟

2) تراژدی چیست ؟

3) قطعه ی ادبی چیست ؟

4) " سیاحت نامه ی ابراهیم بیگ " اثر کیست ؟ در چه قالبی نوشته شده است

5) ارزشمند ترین یادگار دهخدا چیست ؟

6) به مجموعه آثار ی که موضوع آن ها آموزش و تعلیم است چه می گویند ؟

حفظ شعر :

ابیات زیر را کامل کنید .

1) گرم یاد آوری یا نه ، من از یادت نمی کاهم

تو را ..........................................................

2) ما را سر باغ و .................................................

هر جا که تویی تفرج آن جاست .

3)‌گفتم غم تو دارم گفتا ....................................

گفتم که ماه من شو گفتا .......................

نمونه سئوال شماره ۹

الف	معني شعر ها و عبارات هاي زير را به فارسي روان بنويسيد .
1	سمك او را قفايي زد
2	جوانكي بودم كه توي جماعت برخورده بودم
3	بايد در حمام شوخ از خود باز كنيم
4	روي صورت جواني كه تازه پشت لبش سبز شده خون دلمه بسته بود .
5	از جلوه ي سبز و سرخ طرح چمني ريزم .
6	بزرگي خرد و دانش راست نه گوهر و تخمه را .
7	گويد عدوي من / كاين شيوه ي دري تو چون دود مي رود .
8	چو خندان شد و چهره شاداب كرد و را نام تهمينه سهراب كرد .
9	واي بر جان تو كه بد گهري جان بري كرده اي و جان نبري
10	از خون رگ خويش است گر رنگ به رخ دارم مشاطه نمي خواهد زيبايي رخسارم
11	خانه اي كاو شود از دست اجانب آباد زا شك ويران كنش آن خانه كه بيت الحزن است .
12	هر آن سر گرداني كه من كردم اول جهان كرد از آن بيشتر سرگراني

5	حسب حال چيست ؟
6	اين آثار از كيست ؟ الف ) قابوس نامه : ب ) اتاق آبي :
7	شاعر و تصنيف ساز معروف مشروطه كه ترانه هاي ميهني او مورد توجه است چه نام دارد ؟
8	(( آزادي و وطن )) درون مايه شعر كدام شاعر معاصر است ؟
ه	درك مطلب
1 2	با توجه به متن هاي داده شده به پرسش ها پاسخ دهيد : عبارت اول : ( درود بر پيغمبر بازپسين پيشرو پيامبران پيشين و درود بر ياران گزيده ي او باد تا آب و آتش و خاك و باد در آفرينش بر كار است . ) در عبارت بالا بر كدام پيامبر درود فرستاده شده است ؟ مقصود نويسنده از جمله مشخص شده چيست ؟
1 2	عبارت دوم : ( زن گفت : ستاره مان از اول مطابق نيامد . پس از يك سال عرض و عرض كشي مرا به به اين آتش انداخت . الهي پيش پيغمبر روش سياه بشود . الهي هميشه نان سواره باشد و او پياده . ) (( ستاره مان از اول مطابق نيامد )) يعني چه ؟ مقصود از عبارت مشخص شده را بنويسيد .
1 2 3 4	عبارت سوم : جواني نكو دار كاين مرغ زيبا نماند در اين خانه استخواني هر آن سر گراني كه من كردم اول جهان كرد از آن بيشتر سرگراني از آن برد گنج مرا دزد گيتي كه در خواب بودم گه پاسباني منظور از (( خانه استخواني ))‌چيست ؟ مفهوم(( سرگراني كردن)) را بنويسيد . مقصود (( از دزد گيتي )) چيست ؟ از كدام مصراع مفهوم (( غفلت و بي خبري )) استنباط مي شود ؟
و	شعر حفظي : جا هاي خالي را پر كنيد .
1	در آن نوبت كه بندددست ............................................ به پاي ................................. دام .
2	در روي تو سر ...................... بي چون چون آب در .................................... پيداست

+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم آبان ۱۳۸۸ ساعت 9:33 توسط |

علمی - آموزشی

ادبیات 1

نوشته‌های پیشین