نمونه سوالات شماره یک

 

 

الف) ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید .

1

تک و تنها می آید سی میدان

2

با چشمانی یتیم ندیدنت

3

فلک باخت از سهم آن جنگ رنگ

4

دری  که به باغ بنش ما گشوده ای هزار بار خیبری تر است

5

الهی مرا عمل بهشت نیست و طاقت دوزخ ندارم

6

یکی از حاضرین که کباده ی شعر و ادب می کشید چنان محظوظ گردیده بود که جلو رفته و جبهه ی شاعر را بوسید .

7

به خوابگاه عدم گر هزار سال بخسبم  به خواب عافیت آنگه به بوی موی تو باشم

8

محبوسم و طالع   است منحو سم               غمخوارم  و اختر است خو نخوارم

9

از جام عافیت می نابی نخورده ام               و ز شاخ آرزو گل عیشی نچیده ام

10

الهی مرا عمل بهشت نیست و طاقت دوزخ را ندارم .

 

  ب ) لغا ت مشخص شده را معنی کنید .

11

شاخه های عظیم به وضعی موحش سیخ ایستاده بودند

12

روزی تفقدی کن درویش بی نوا را

13

با حال استیصال پرسیدم

14

پس از نماز عشا به انواع اوراد و ادعیه می پرداخت

15

گفت مرا نمی هلند

16

گویی جامه ای بود که درزی ازل به قامت زیبای ایشان دوخته است .

17

سومی خادم سماط بود .

 

ج) دانش های ادبی

18

مشهور ترین اثر سیمین دانشور چه نام دارد ؟

19

شعر نو نیمایی را از چند جهت می توان بررسی کرد ؟

20

رهی معیری در غزل پیر و کدام شاعر است؟ (            ) و کدام منظومه را سر آغاز شعر نو دانسته اند

21

در بیت " عشق چون آید برد هوش دل فرزانه را        دزد دانا می کشد اول چراغ خانه را "

چه آرایه ی ادبی وجود دارد ؟

22

نام پدید آورندگان آثار زیر را بنویسید ؟

الف) طنین در دلتا (                         )          ب) بوی جوی مولیان (                  )

23

حود آزمایی :

24

در عبارت "شلخته درو کنید تا چیزی گیر خوشه چین ها بیاید " یعنی چه ؟

25

در عبارت " برکشته های ما جز باران رحمت خود مبار " مقصود از" کشته ها " چیست ؟

26

در غزل سعدی مقصود از " مجمعی که شاهدان دو عالم " در آن گرد می آیند چیست ؟

27

گون و نسیم در شعر " سفر به خیر " نماد چه کسانی است ؟

28

در مصراع " در میان خانه گم کردیم صاحب خانه را " مقصود از صاحب خانه کیست ؟

29

مقصود از اصطلاحات " کمیتش لنگ بود " و " باب دندان " را بنویسید .

30

شعر " ریشه پیوند " بیانگر کدام احساس شاعر تاجیک است ؟

31

در آنچه از دکتر طه حسین خوانده اید او خود را با چه کسی مقایسه می کند و چرا ؟

 

ل) درک مطلب :

32

دربیت " چه زنم چونای هردم , زنوای شوق او دم  *** ** که لسان غیب خوش تر بنوازد این نوا را "

الف) منظور از لسان الغیب کیست ؟

ب) دو کلمه دم به ترتیب به چه معنی است ؟

33

در بیت " بلبل از گل بگذرد چون در چمن بیند مرا  ****** بت پرستی کی کند گر بر همن نیست

شاعر خود را از چه پدیده هایی برتر می داند ؟

34

دلا تا کی در این زندان فریب و این و آن بینی      *******     یکی زین چاه ظلمانی برون شو تا جهان بینی

ور امروز اندرین منزل تو را جانی زیان آمد       *********       زهی سرمایه و سودا که فردا زان زیان  بینی

تو یک ساعت چو افریدون به میدان باش تازان پس ** ****      به هر جانب که روی آری درفش کاویان بینی

عطا از خلق چون جویی گر او را مال ده گویی    ********  به سوی عیب چون پویی گر او را عیب دان بینی

الف) شاعر دنیای جسمانی و این جهان را به چه پدیده هایی تشبیه کرده است ؟

ب) الف در سودا چه نوع است ؟ و مقصود از فردا چیست ؟

ج) شاعر برای رسیدن به پیروزی انسان چه پیشنهادی می کند ؟

د) شاعر چه صفاتی را برای خداوند بر شمرده است ؟ 

ه) مرجع ضمیر او در بیت آخر کیست ؟ یک جناس پیدا کنید .

 

م) شعر حفظی :

35

عشق شوری در ......................... ما نهاد      ********        جان ما  در ........................................ما نهاد

..................................... در زبان ما فکند       ********         جست و جویی در .......................... ما نهاد

نمونه سوالات شماره دو

1

بیان معنی شعر و نثر ( بیت ها و نثر های زیر را به فارسی روان بنویسید ) هر سئوال یک نمره

الف)سو فارش آمد به پنهای گوش                 زشاخ گوزنان بر آمد خروش

ب)می بهشت ننوشم زجام ساقی رضوان     مرا به باده چه حاجت که مست بوی تو باشم

ج)موی سپید را فلکم رایگان نداد            این رشته را به نقد جوانی خریده ام

د)نفیر باد نعره های عجیبی از قعر جنگل به سوی کومه همراه داشت.

ه) در زمان مصطفی ( ص) کافری را غلامی بود مسلمان ، صاحب گوهر ، سحری خداوندگارش فرمود که (( تاس ها برگیر که به حماّم رویم ))

و) امروز پیر مردی که اوّل  غلام کشیک خانه و بعد قاپوچی بود حضور آمد .

2

معنی لغت :  

الف) استیصال (                            )             ب) تفتیش         (                                 )

ج) سماط      (                             )                   د) کبریا           (                                 )

 

ه) غضنفر       (                             )                    و)  بدسگال     (                                 )

ز) جرز         (                             )                     ح) دیلاق       (                                )

ت) منحوس   (                            )                     ی) سحاب      (                                )

3

خود آزمائی :

الف) در عبارت  ((بر کشته های ما جر باران رحمت خود ببار)) منظور از کشته ها چیست ؟

ب) عبارت های زیر را معنا کنید .

1- سماق مکیدن (                             

2- چند مرده حلاج بودن(                                        

ج ) در شعر (( به مجمعی که در آیند شاهدان دو عالم       نظر به سوی تو دارم غلام روی تو باشم))

منظور از مجمعی که شاهدان دو عالم در آن گرد می آیند چیست ؟

د) در شعر (( در سایه سار نخل ولایت )) از سید علی موسوی گرمارودی ، چرا شاعر پیشانی بلند امام علی (ع) را کتاب خداوند می داند ؟

ه)در شعر (( تو را می خوانم )) مقصود شاعر از جمله (( ما این را از گذشته به ارث می بریم  چیست ؟

و) عبارت شلخته در و کنید تا چیزی گیر خوشه چین ها بیاید )) یعنی چه ؟

ز) در شعر مسافر ، پولک نشان شدن دستمال نشانه ی چیست ؟

ح)رو تو قلب سپه را به آئین بداری . یعنی چه ؟

4

دانش ادبی :

الف) منظومه حیدر بابا یه سلام ، اثر کیست : 

ب) نام دو اثر محمد علی جمال زاده را بنویسید .

1-.....................................................2-..................................

ج) زیب النساء متخلص به مخفی از شاعران کشور ............................است و در سرودن شعر از ................................پیروی می کرده است .

د) تلمیح چیست ؟

ه) به نوعی در ادبیات که مسائلی از قبیل دعوت به مبارزه و ستایش آزاری و آزادگی در آن مطرح می شود ادبیات ..........................................می گویند .

5

درک مطلب :

الف) عبارات کنابی (( دندان به دندان خائیدن )) یعنی چه ؟ ..............................................................................................

ب) در شعر (( در بیابانهای تبعید اثر جبرا ابراهیم جبرا زیتون نماد چیست و نشانه کدام کشور است ؟

نماد ............................................. نشانه کشور ..........................................است

ج) در شعر (( دلا ، تاکی در این زندان فریت این و آن بینی ؟ یکی زین چاه ظلمانی ))

برون شو ، تا جهان بینی    منظور شاعراز زندان و چاه ظلمانی چیست ؟

د)در اشعار فردوسی منظور از تهمتن کیست ؟.................................................................

ه) در داستان کباب غاز اثر جمال زاده محوری ترین پیام داستان چیست ؟........................................................

و) در فیلم (( بچه های آسمان نوشته مجید مجیدی چرا علی می کوشد که در مسابقه نفر سوم شود؟  .............................

ز)در عبارت ((بر دهانش زنجیر بستند )) سروده محمود درویش منظور شاعر چیست ؟....................

نمونه سوالات شماره سه

الف

درک مطلب :

حبیب خدای جهان آفرین                        نگه کرد بر روی مردان دین

 در خوش زبانی و لطیفه نوک جمع را چیده و متکلم وحده شده بود .

بهار های پیاپی را در بیابان های تبعید می گذرانیم با عشق خود چه کنیم

فرشتگان سرودهای صلح و دوستی انسان را برای چوپانان می خواندند .

بردهانش زنجیر بستند و گفتند تو قاتلی

1-    منظور از "حبیب " در جملات بالا کیست ؟

2-    " نوک جمع را چیده " یعنی چه و این عبارت در مورد چه کسی گفته شده است ؟ ( در کتاب )

3-    " عشق " در عبارت بالا در چه معنایی به کار رفته است ؟

4-    کلمات مشخص شده " سرود های صلح و شادی " و " چوپانان " درچه منظوری به کار رفته اند ؟

5-    چه مفهومی از عبارت " بردهانش زنجیر بستند " دریافت می شود ؟

ب

شعر حفظی :

برخیزو مخور ........................... جهان گذران                          بنشین و .............................. به شادمانی گذران .

ما به ........................ بوده ایم یار ملک بوده ایم                       باز همان جارویم جمله که ان ......................ماست

ج

معنی نظم و نثر عبارات زیر را به زبان ساده بنویسید .

علی ای همای رحمت تو چه آیتی خدا را                          که به ما سوا فکندی همه سایه هما را   

فنا و زوال غاز مرا به بی ثباتی فلک بوقلمون و شقاوت مردم دون انداخته بود.    

تهمتن به بند کمر برد چنگ                   گزین کرده یک چوبه تیر خدنگ     

الهی عبدالله عمر بکامت اما عذر نخواست 

الهی ما را آن ده که آن به .              

متحیرم چه نامم شد ملک لافتی را .

فلک باخت از سهم آن جنگ رنگ . 

 

ما بقی را نقدا خط بکش و بگذار سماق بمکند .

کمان به زه را به بازو فکند 

عزاداری که قدغن نیست .

زبانش تپق می زد .

د

معنی لغات :

چو سوفارش آمد به پهنا ی گوش . عید نو روز بود و موقع ترفیع رتبه . جامه ای بود که درزی ازل بر قامت او دوخته بود . چنان محظوظ گردید ه که جبهه ی شاعر را بوسید و وکیل باشی مثل جرز خیس خورده وارفت . شاخه های عظیم به وضعی موحش ایستاده بود . ما آذارش پشته ها را با نرگس ها می آراید .

و

خود آزمائی :

1-    " تو قلب سپه را به آیین بدار " یعنی چه ؟

2-    عبارت کنابی " دندان به دندان خاییدن " به چه معنی است ؟

3-    معنی عبارات های " جلو کسی در آمدن و چند مرده حلاج بودن " را بنویسید .

4-    " شلخته درو کنید تاچیزی گیر خوشه چین ها بیاید " یعنی چه ؟

5-    مقصود از " با چشم هایش می جنگد " چیست

6-    فرق نمایش نامه و فیلم نامه چیست ؟

ز

 

 

 

 

 

 

 

تاریخ ادبیات و بیاموزیم :

1-    نام نویسندگان کتاب های زیر را بنویسید 1نمره

الهی نامه (                  )   هفت کشور(                 ) چشم هایش (                ) سووشون(               )

2-    آرایه های موجود در ابیات زیر را مشخص کرده و بنویسید

کشانی بخندید و خیره بماند            عنان را گران کرد و او رابخواند           

به جز بازوی دین و شیر خدا             که شد طالب رزم آن اژدها                  

خیزید و خزارید که هنگام خزان است    باد خنک از جانب خوارزم وزان است .    

الف

معني و مفهوم عبارات و اشعار زير را به فارسي روان بنويسيد

1

پي سر بريدن بيفشرد پا

2

تك و تنها مي آيد سي ميدان

3

الهي “ عذر ما بپذير “ بر عيب هاي ما مگير 0

4

آثار شادي در وجناتش نمودار گرديد 0

5

يكهو نگاه مي كني مي بيني رنگ شب پريده

6

اي خونين چشم و خونين دست براستي كه شب رفتني است 0

7

مگر اي سحاب رحمت تو بباري ارنه دوزخ        به شرار قهر سوزد همه جان ما سوارا

8

چو سوفارش آمد به پهناي گوش                  ز شاخ گوزنان بر آمد خروش

9

يكي از حضار كه كباده ي شعر و ادب مي كشيد چنان محظوظ گرديد ه بود كه جلو رفته جبهه ي شاعر را بوسيد

10

چو ننمود رخ شاهد آرزو                          به هم حمله كردند باز از دو سو

ب

لغات مشخص شده را معني كنيد 0 

1

بشد تيز رهام با خود و گبر

2

 فلك با خت از سهم آن جنگ رنگ

3

با حال استيصال پرسيدم

4

گويي جامه اي بود كه در زي ازل به قامت زيباي ايشان دوخته است

5

چند خلنگ خشك به دست باد رانده مي شدند

6

زبانش تپق مي زند                   7 ) وكيل باشي مثل جرز خيس خورده وارفت

8

گزين كرده يك چوبه تير خدنگ

ج

دانش هاي ادبي

1

مشهور ترين اثر سيمين دانشور چه نام دارد ؟

2

حماسه بر چند گونه است ؟

3

هر يك از آثار زير از چه كسي است ؟

الف ) تهران مخوف                           ب ) شهرناز               ج ) چشمهايش

4

در هريك از ابيات زير چه آرايه اي بيشتر نمايان است ؟

الف ) به جز از علي كه آرد پسري ابوالعجايب        كه علم كند به عالم شهداي كربلا را

ب ) خيزي و خزآريد كه هنگام خزان است    باد خنك از جانب خوارزم وزان است

5

يكي از چهره هاي مهم ادب پايداري امريكاي لاتين را نام ببريد 0

د

خود آزمايي  

1

به بيت هايي كه معني آنها به هم وابسته باشد ((000000000000000000000)) مي گويند 0

2

عبارت كنايي (( دندان به دندان خاييدن يعني چه ؟

3

در درس گيله مرد (( محمدولي )) و (( گيله مرد )) نماد چه انسانهايي در عصر خود هستند ؟

4

(( سماق مكيدن )) و (( شكم را صابون زدن )) به چه معنايي هستند ؟

5

در عبارت (( فرشتگان سرود هاي صلح و شادي را براي چوپانان خواندند )) منظور از كلمات مشخص شده چيست ؟

6

در بيت (( همه شب در اين اميدم كه نسيم صبحگاهي                 به پيام آشنايي بنوازد آشنارا )) مقصود از پيام آشنا و آشنا چيست ؟

ل

در ك مطلب 

1

در بيت (( تهمتن بر آشفت و با توس گفت                      كه رهام را جام باده است جفت )) در اين بيت رهام به چه خصوصيتي تو صيف شده است ؟

2

در بيت (( بيامد كه جويد زايران نبرد                              سرهم نبرد اندر آرد به گرد )) سر به گرد آوردن كنايه از چيست ؟

3

(( از سايه هاي آبي “ خارهاي سرخ / بر اجساد به جا ماند ه و طعمه ي عقاب و زاغ شده فرو ريخت با عشق خود چه كنيم 0

الف )  منظور از (( سايه هاي آبي )) و (( خارهاي سرخ )) چيست ؟

ب ) منظور از عشق خود چيست ؟

4

در بيت (( بخنديد رستم به آواز و گفت      كه بنشين به پيش گران مايه جفت )9 منظور رستم از گران مايه جفت چيست ؟

5

در بيت (( حبيب خداي جهان آفرين                  نگه كرد بر روي مردان دين )) منظور از حبيب خدا كيست ؟

6

در بيت (( كشاني بخنديد و خيره بماند         عنان را گران كرد و او را بخواند ))

الف ) منظور از كشاني كيست ؟

ب ) (( عنان را گران كرد )) به چه معناست ؟

م

شعر حفظي

1

اشعار زير را كامل كنيد

0000000000000000  همه عمر                     ديدي كه چگونه گور 00000000000000000 

0000000000000000 يار ملك بوده ايم               باز همان جا رويم جمله 0000000000000000

نمونه سوالات شماره چهارم

الف

معني و مفهوم عبارات و اشعار زير را به فارسي روان بنويسيد .

1

تك و تنها مي آيد سي ميدان

2

دست هايش را به سنگ مردگان آويختند

3

الهي عذر ما بپذير ، بر عيب هاي ما مگير

4

با چشماني يتيم نديد نت

5

شب از چشم تو ، آرامش را به وام دارد

6

دري كه به باغ بينش ما گشوده اي                         هزار با خيبري تر است

7

فلك باخت از سهم آن جنگ رنگ                بود سهمگين جنگ شيرو پلنگ

8

به خوابگاه عدم گر هزار سال بخسبم     به خواب عافيت آنگه به بوي موي تو باشم

9

از جام عافيت مي نابي نخورده ام         وز شاخ آرزو ، گل عيشي نچيده ام

10

محبوسم و طالع است منحوسم                  غمخوارم و اختر است خو نخوارم

11

الهي مرا عمل بهشت نيست و طاقت دوزخ ندارم

ب

لغات مشخص شده را معني كنيد

1

جامه اش شولاي عرياني است .

2

با حال استيصال پرسيدم

3

مليجك اين طرف و ان طرف مي دويد و اشتلم مي كرد

 

 

5

گويي جامه اي بود كه درزي ازل به قامت زيباي ايشان دوخته است

6

گفت مرا نمي هلند                                7) سومي خادم سماط بود

ج

دانش هاي ادبي

1

مشهور ترين اثر سيمين دانشور چه نام دارد ؟

2

شعر نو نيمايي را از چند جهت مي توان بررسي كرد ؟

3

رهي معيري در غزل پيرو كدام شاعر است (                     ) و كدام منظومه را سر آغاز شعر نو دانسته اند ؟

4

يك اثر از طاهر صفار زاده و يك اثر از دكتر اسلامي ندوشن نام ببريد .

5

در بيت زير آرايه ي ادبي به كار رفته را مشخص كنيد .

((گرمي گريزم از نظر مردمان رهي             عيبم مكن كه آهوي مردم نديده ام

د

خود آزمايي

1

در عبارت ((شلخته درو كنيد تا چيزي گير خوشه چين ها بيايد )) يعني چه ؟

2

در عبارت (( بركشته هاي ما جز باران رحمت خود مبار )) مقصود از ((كشته ها )) چيست ؟

3

در غزل سعدي مقصود از ((مجمعي كه شاهدان دو عالم )) در آن گرد مي آيند چيست ؟

4

گون و نسيم در شعر (0 سفر به خير )) نماد چه كساني هستند ؟

5

در مصراع ((در ميان خانه گم كرديم صاحب خانه را )) مقصود از صاحب خانه چيست ؟

6

مقصود از اصطلاحات ((كميتش لنگ بود )) و (0باب دندان )) را بنويسيد .

7

شعر ((ريشه ي پيوند )) بيانگر كدام احساس شاعر تاجيك است ؟

8

در آنچه از دكتر طه حسين خوانديد او خود را با چه كسي مقايسه مي كند و چرا ؟

ه

درك مطلب

 

اشعار زير را بخوانيد و به سئوالات آن پاسخ دهيد .

دلا تا كي در اين زندان فريب اين و آن بيني       يكي زين چاه ظلماني برون شو تا جهان بيني

ور امروز اندرين منزل تورا جاني زيان آمد          رهي سرمايه و سودا كه فردازان زيان بيني

تو يك ساعت چو افريدون به ميدان باش تازان پس    به هر جانب كه روي آري درفش كاويان بيني

عطا از خلق چون جويي گراو را مال ده گويي       به سوي عيب چون پويي گر اورا  غيب  دان بيني

1)شاعر دنياي جسماني و اين جهان را به چه پديده هايي تشبيه كرده است ؟ 

2)الف در (0سودا )9 چه نوع است ؟ و مقصود از فردا چيست ؟

3) شاعر براي رسيدن به پيروزي انسان چه پيشنهادي مي كند ؟

4) شاعر چه صفاتي را براي خداوند بر شمرده است ؟

5) مرجع ضمير او در بيت آخر كيست ؟ يك جناس در بيت پيدا كنيد .

((بلبل از گل بگذرد چون در چمن بيند مرا        بت پرستي كي كني گر بر همن بيند مرا ))

1)شاعر در بيت با لا خود را از چه پديده هايي زيبا تر مي بيند ؟

(( آيا از سر زمين تو بود كه فرشتگان / سرودهاي صلح و شادي را براي چو پا نان خواندند

بهارهاي پيايي جز زهر بر چهره ي ما نمي پاشد / با عشق خود چه كنيم ))

1) سرودهاي صلح و چوپانان به چه معني به كار رفته است ؟

2) منظور از عشق خود چيست ؟

م

شعر حفظي

 

عشق شوري در .........................................ما نهاد               جان ما در ...........................................ما نها د

 

   ..................................................در زبان ما فكند                     جست و جويي در ...............................ما نهاد

نمونه سوالات شماره پنجم

الف

معنی و مفهوم نظم و نثر :

1-  تا می توانی رجز بخوان

2- سپر بینداخت .

3- این بار آن تجربه صفرا فزود .

4- مردم این جزیره از اشراف فارسی هستند .

5- فلک باخت از سهم آن جنگ ، رنگ .

6- عمرولیث به در بلخ شکسته شد .

7- تا دل به مهرت داده ام          در بحر فکر افتاده ام .

8- شعر سپید من رو سیاه ماند   که در فضای تو به بی ووزنی افتاد .

9- یکی از حاضران که کباده ی شعر و ادب می کشید ، محظوظ گردید ، جلو رفت و جبهه ی شاعر را بوسید

10- زیزدان دان نه از ارکان که کوته دیدگی باشد  **که خطی کز خرد خیزد تو آن را از بنان بینی .

11- هزار بادیه سهل است با وجود تو رفتن     **   اگر خلاف کنم سعدیا به سوی تو باشم . 

ب

معنی لغت :

1- شاخه های عظیم به وضعی موحش سیخ ایستاده بودند .

2- روزی تفقدی کن درویش بینوا را .

3- دمدمه های اردیبهشت ، اصفهان چون شاهزاده ای افسون شده ی افسانه است .

4- امین السلطان خیلی شکایت از تغییرات شاه داشت .

5- امیرالامرای چین دعوتی ترتیب داده بود که آن را طی می نامند .

6- تنها می آید سی میدان

7- کیست که تو را نمی هلد که بیرون آیی .

 

دانش های ادبی :

1- معانی ابهامی " اسباب خود بینی"  را دربیت بنویسید .

از قضا آینیه چینی شکست               خوب شد اسباب خود بینی شکست

ج

2- در بیت   " بکذار تا بگریم چون ابر در بهاران    کز سنگ ناله خیزد روز وداع یاران " 

دو آرایه بیابید و بنویسید . 3- کدام منظومه را سر آغاز شعر نو دانسته اند ؟ سراینده ی آن کیست ؟

4- چه عاملی سبب تحول زبان فارسی در مناطقی مانند پاکستان ، هند و ... شده ؟

5- نام پدید آورندگان آثار زیر را بنویسید .

الف) طنین در دلتا                    ب) طرحی از یک زندگی 

6- حبسیه  چه نوع شعری است ؟ یک شاعر حبسیه سرا نام ببرید .

د

خود آزمائی :

1- عبارت " شلخته درو کنید تا چیزی گیر خوشه چین ها بیاید " یعنی چه ؟

2- در مصرع " نشسته ام در انتظار این غبار بی سوا " در انتظار غبار بی سوار نشستن " کنایه از چیست ؟

3- در درس " آن روزها " طه حسین خود را با چه کسی مقایسه کرده است ؟ چرا ؟

4- در مصراع " قاصد روزان ابری ، داروک ، کی می رسد باران ؟ " داروگ " " باران " هریک نماد چیست ؟ 

5- در شعر " سفر به خیر " گون و نسیم نماد چه انسان های هستند ؟

6- مقصود از " کیمیای هستی " در مصرع " کانین کیمیای هستی قارون کند گدا را " چیست ؟

ه

درک مطلب :

1- در بیت " چه زنم چونای هردم ، زنوای شوق او دم     که لسان غیب خوش تر بنوازد این نوا را "

الف) منظور از لسان الغیب کیست ؟

ب) دو کلمه ی " دم " به تربیت  به چه معنی است ؟

2- در بیت " چو سوفارش آمد به پنهای گوش        زشاخ گوزنان برآمد خروش "

الف) سوفار به کدام قسمت تیر گفته می شود ؟

ب) منظور از شاخ گوزنان چیست ؟

3- در عبارت " او شعر می گفت ، زیاد هم می گفت اما به قول نظامی خشت می زد " خشت زدن کنایه از چیست ؟

4- بیت " برو ای گدای مسکین در خانه ی علی زن        که نگین پادشاهی دهد از کرم گدارا " به کدام خصلت علی (ع) اشاره دارد ؟

5- در بیت" ای سرو پای بسته به آزادگی مناز        آزاده منم کز همه عالم بریده ام " چرا شاعر خود را از سرو آزاده تر می راند ؟ 

6- در مصراع " تهمتن بر آشفت و با توس گفت " تهمتن چه کسی است ؟

و

شعر حفظی :

1- کامل کنید

الف) عشق ، شوری در نهاد ما  .............................

ب) قایقی خواهم ساخت ، خواهم انداخت ......................... دور خواهم شد از این .....................................

ج) آنان که محیط ......................... و آداب شدند             در جمع .................... شمع اصحاب شدند .     

 نمونه سوالات شماره ششم

الف

معنی و مفهوم ابیات و عبارات زیر را بنویسید :

1-    این بدبخت ها سال آزگار یک بار برایشان چنین پایی می افتذ .

2-    بندی است گران به دست و پایم در         شاید که بس ابله و سبک بارم 

3-    الهی عبدالله عمر بکاست اما عذر نحواست 

4-    خداوند گارش فرمود که : تاس ها برگیر

5-    او را نیز بسمل کردم

6-     دزد دانا می کشد اول چراغ خانه را 

7-    من با ذکر تو الف گرفته ام

8-    با چشمانی یتیم ندیدنت

9-    پی سربریدن بیفشرد پا

10-سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد       دلبر که در کف او موم است سنگ خارا

11- موی سپید را فلکم رایگان نداد      این رشته را به نقد جوانی خریده ام     

ب

لغات مشخص شده را معنی کنید :

1- قدح آب را نزدیک ا و می برند

2-روزی تفقدی کن درویش بینوا را

3- امیر الامرای چین دعوتی ترتیب داده بود که آن را طی می نامند

4- همه صفات مذموم اخلاقی هستند .

5- دمدمه های اردیبهشت اصفهان چون شاهزاده ی افسون شده ی افسانه است

6- مخذول و نالان استر حام می کرد

ج

خود آزمایی :

1-    ترکیب سخنرانی موجی چه ایها می دارد ؟

2-نویسنده در داستان سو و شون غم زری را در سوگ یوسف به چه تشبیه کرده است ؟

3- در مصراع " نشسته ام در انتظار این غبار بی سوار " "در انتظار غبار بی سوار نشستن " کنایه از چیست ؟

4- در درس " آن روزها " طه حسین خود را با چه کسی مقایسه کرده است ؟ چرا ؟

5- " شلخته درو کنید تا چیزی گیر خوشه چین ها بیاید "  یعنی چه ؟  

6- در بیت " به مجمعی که در آیند شاهدان دو عالم / نظر به سوی تو دارم غلام روی تو باشم " "مقصود از مجمعی که شاهدان دو عالم در ان گرد می آیند " چیست  ؟ 

7- گون و نسیم در شعر " سفر به خیر " نماد چه کسانی هستند ؟ 

8- در شعر ریشه ی پیوند ، منظور شاعر از " در سینه ام هزار خراسان نهفته است " چیست ؟ 

ل

دانش های ادبی :

1-    در بیت " از قضا آیینه ی چینی شکست / خوب شد اسباب خود بینی شکست " معانی ایهام " اسباب خود بینی"  را بنویسید .

2-    کدام منظومه را سر آغاز شعر نو دانسته اند ؟ و اثر کیست ؟  

3-    نام پدید آورندگان آثار زیر را بنویسید 

شبگیر (                         )       جام جهان بین (                              )

4-    از ز نان شاعر هند است که در سرودن شعر بیشتر از عرفی شیرازی پیروی می کرد نام و تخلص وی را بنویسید

5-    حبسیه به چه نوع شعری گفته می شود ؟ یک شاعر حبسیه سرا نام ببرید .

م

درک مطلب :

1-    در عبارات " او شعر می گفت زیاد هم می گفت اما به قول نظامی خشت می زد " خشت زدن کنایه از چیست ؟ 

2 - چنان چه بیت " همه شب در این امیدم که نسیم صبحگاهی / به پیام اشنایی بنوازد آشنا را " از زبان شهریار باشد منظور از پیام آشنا و آشنا چیست ؟

3 - بیت " بروای گدای مسکین در خانه ی علی زن / که نگین پادشاهی دهد از کرم گدا را " به کدام خصلت علی (ع) اشاره دارد ؟

4-    " ای خونین چشم و خونین دست / به راستی که شب رفتنی است . " شب نماد چیست ؟

5 - در بیت " در سخن مخفی شدم مانند بود در برگ گل / هرکه خواهد دیدنم گو در سخن بیند مرا " شاعر سخنان خود را به چه تشبیه کرده است ؟

5-    در شعر " خشک آمد کشت گاه من / در جوار کشت همسایه " منظور از کشت گاه من و کشت همسایه چیست ؟

7-    عبارت کنایی دندان به دندان خاییدن یعنی چه ؟ 

8-    با توجه به بیت " شخصی به هزار غم گرفتارم / در هر نفسی به جان رسد کارم " منظور از " کار به جان رسیدن " چیست ؟

ن

شعر حفظی :

1-    مصراع دوم بیت زیر را بنویسید .

" چون نبود او را معین خانه ای                    .................................

2-    جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید .

" پشت در یا ها شهر ی است /    که در آن پنجره ها  ....................... باز است / بام ها جای کبوتر هایی است / که به فواره ی .................................... می نگرند .  

 نمونه سوالات شماره هفتم

1

اشعار و عبارات زير را به نثر ساده و روان بنويسيد .

الف) دليري كجا نام او اشكبوس              همي بر خورشيد بر سان كوس

ب) اي خونين چشم و خونين دست / به راستي كه شب رفتني است .

ج) آثار شادي در و جناتش ظاهر گرديد .

د) وز شاخ آرزو گل عيشي نچيده ام

ه) يكهو نگاه مي كني ، مي بيني رنگ شب پريده

و) تك و تنها مي آيد سي ميدان

ز) يك روز ، خسرو ، زنگ قرآن ، در "شهناز " شوري به پا كرده بود .

ح) عطا از خلق چون جويي ، گر او را مال ده گويي؟          به سوي عيب چون پويي گر او را غيب دان بيني

ت) علي اي هماي رحمت تو چه آيتي خدا را       كه به ما سوا فكندي همه سايه ي هما را 

ي) عشق چون آيد برد هوش دل فرزانه را      دزد دانا مي كشد اول چراغ خانه را       

ك)به خوابگاه عدم گر هزار سال بخسبم    به خواب عافيت آنگه به بوي موي تو باشم   

2

لغات مشخص شده را معني كنيد .

الف) جبهه ي شاعر را بوسيد                   ب) بشد تيز رهام با خود و گبر

ج) فلك باخت از سهم آن جنگ رنگ        د) همه صفات مذموم اخلاقي هستند

ه) جامه اش شولاي عرياني است           و) دو نقش از اين هياكل غول آسا

ز) با حال استيصال پرسيدم                    ح) امروز به غم فزون ترم از دي

3

دانش ادبي :

الف) كتابهاي زير از چه كساني است ؟

چمدان (                                    )                            سووشون (                                      )

ب) حماسه بر چند گونه است؟

ج) كدام منظومه را سر آغاز " شعر نو " دانسته اند و از كيست ؟

د) در شعر زير چه آرايه ي ادبي به كار رفته است ؟

"براو راست خم كرد و چپ كرد راست     خروش از خم چرخ چاچي بخاست "

ه)شعر موج نو چه ويژگيهايي دارد ؟

4

خود آزمايي :

الف) در بيت " همه شب در اين اميدم كه نسيم صبحگاهي        به پيام آشنايي بنوازد آشنا را " مقصود از پيام آشنا و آشنا چيست ؟

ب) به بيت هايي كه معني آنها به هم وابسته باشند "                 "  مي گويند

ج) درجمله " گويي كالبد بنا  مينايي است كه روح ايران را در آن حبس كرده اند " به كدام عقيده پيشينيان اشاره شده است ؟  

د) در عبارت " سخنراني موجي " چه ايهامي وجود دارد ؟

ه) گون و نسيم در شعر "سفر به خير " نماد چه كساني هستند ؟

 و) در شعر " ريشه ي پيوند " منظور شاعر از "در سينه ام هزار خراسان نهفته است " چيست ؟

ز) در درس گيله مرد "محمد ولي " و " گيله مرد " نماد چه انسانهايي در عصر خود هستند ؟

5

درك مطلب :

الف) در سخن مخفي شدم مانند بو در برگ گل        هركه خواهد ديدنم گو در سخن بيند مرا

1- به نظر شاعر چگونه مي توان به روحيات او پي برد ؟

ب) در ناتانائيل آرزو مكن كه حدا را در جائي جز همه جا بيابي .هر مخلوقي نشاني از خداست و هيچ مخلوقي او را نمي سازد . همان دم كه مخلوقي نظر ما را به خويشتن منحصر كند ما را از خدا بر مي گرداند . 

1- خدا را در كجا مي توان يافت ؟

2- چه چيز نظز ما را از خدا بر مي گرداند

ج) متن زير را بخوانيد و به پرسش ها پاسخ دهيد .

دفتر نقاشي را برداشت و تصوير سرتيپ را با ضمايم و تعليقات در نهايت مهارت و استادي كشيد و نزد او برد و پرسيد : جناب سرتيپ اين را منت از روي طبيعت كشيده ام چطور است ؟ مرحوم سرتيپ گفت دستت قوت دارد .

خجسته باد نام خداوند نيكو ترين آفريدگاران / كه تو را آفريد . از تو در شگفت هم نمي توان بود كه ديدن بزرگي ات را چشم كوچك من بسنده نيست ./ مورچه مي داند كه بر ديواره ي اهرم مي گذارد يا بر خشتي خام شعر سپيد من ، روسياه ماند / كه در فضاي توبه بي وزني افتاد / هر چند كلام از تو وزن مي گيرد .

1-منظور از ضمايم و تعليقات چيست ؟

2- از روي طبيعت كشيده ام يعني چه ؟

3- دستت قوت دارد كنايه از چيست ؟

4- منظور از مور در اين شعر كيست ؟

5- قالب شعر چيست ؟

6

شعر حفظي :

الف) آن قصر كه جمشيد در او جام گرفت ...................................................

ب) دور خواهم شد ..............................................................

ج) كه در آن هيچ كسي نيست كه در .................................................

د) قهرمانان را بيدار كند .....................................

نمونه سوالات شماره هشتم

1لف

معنی و مفهوم نظم و نثر های زیر را بنویسید .

1) ای سرو پای بسته به آزادگی مناز       آزاده من که از همه عالم بریده ام 

2) فی الجمله نماند از معاصی منکری که نکرد و مسکری که نخورد . 

3) الهی عبدالله عمر بکا ست اما عذر نخواست .

4) کمان را به زه کرد زود اشکبوس . 

5) آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است   با دوستان مروت با دشمنان مدارا  

6) گفت : مرا نمی هلند . 

7) نبیند مرا زنده با بند کس .  

8) با چشما نی یتیم ندید نت . 

9) تنها می آید سی میدان . 

10) یکی ازحضار که کباده ی شعر و ادب می کشید .

11) زبانش تپق می زد .

ب

معنی لغت : معنای لغت هائی که زیر آن ها خط کشیده شده است بنویسید

سومی خادم سماط و مامؤر تنظیم برنامه غذا بود  جامه اش شو لای عریانی است . روزی تفقدی کن درویش بینوا را وکیل باشی مثل جرز خیس خورده وارفت . زهم رد نمودند هفتاد حرب . از هر سو  رقعه ها به او فرستادند .

سبک تقریر او در انشا تقلیدی بود کودکانه .  تا س ها بر گیر که به حمام رویم .

ج

خود آزمایی :

1) در انتظار  غبار بی سوار نشستن ، کنایه از چیست ؟  

2) عبارت های زیر را معنا کنید .

الف) شکم را صابون زدن                               ب)چند مرده حلاج بودن

 

3) تو قلب سپه را به آئین بدار  یعنی چه ؟

4) مقصود از"با چشم هایش می چنگد " چیست ؟

5)  در شعر سفربه خیر " گون و نسیم " نماد چه کسانی هستند ؟

6) دربیت " محبوسم وطالع است منحوسم          غمخوارم و اخترا ست خونخوارم " دو آرایه ادبی بیابید و بنویسید . 

د

شعر حفظی :

1) عشق..................... در نهاد ما نهاد         جان ما در بوته ی ......................... نهاد . 

2) پشت در یا ها ....................... است        که در آن وسعت .......................به اندازه ...................سحر خیزان است. شاعران وارث آب و ...................... وروشنی اند . 

3) برخیز و مخور.........................جهان گذران                     بنشین و دمی به ............................  گذران .

ح

تاریخ ادبیات و آرایه های ادبی :

1) در عبارت های زیر کلمات مشخص شده چه نوع آرایه ی ادبی را نمایش می دهند .

االف) از تهی سر شار جوبیار لحظه ها جاری است .

ب) دی می شد و گفتم صنما عهد به جای آر        گفتا غلطی خواجه در این عهد وفا نیست .

2) نام نویسندگان آثار زیر را بنویسید .

الف) کارنامه بلخ                                     ب) آخر شاهنامه 

3) به اشعاری که در زندان سروده می شود چه می گویند ؟

4) تخلص در قصیده چیست ؟

5) استفاده از آیات ، احادیث ، داستان ها و وقایع تاریخی در ضمن شعر یا نوشته را ............................ می گویند

و

درک مطلب : با توجه به عبارت های داده شده به پرسش ها پاسخ دهید .

1- چه زنم چونای هردم، زنوای شوق او دم  که لسان عیب خوش تربنوازد این نوا را 

2- متحیرم چه نامم شه ملک لا فتی را  ؟

3- تهمتن بر آشفت و با توس گفت        که رهام را جام باده ست جفت 

4) زیزدان دان نه از ارکان ، که کوته دیدگی باشد      که خطی کزخرد خیزد تو آنرا ازبنان  بینی

5)آن چه ما کردیم با خود هیچ نا نینا نکرد  در میان خانه گم کردیم صاحب خانه را

الف) لسان الغیب کیست ؟ کلمه دم در هر با رتکراربه ترتیب به چه معنی است ؟

ب) جمله ی دوم کدام جمله ی مشهور را یاد آوری می نماید ؟

ج) تهمتن چه کسی است ؟ و منظور از مصراع دوم همان بیت چیست ؟ 

د) منظور از ارکان چیست ؟ و این بیت کدام  آیه را یاد آوری می نماید ؟

ح) منظور از صاحبخانه در جمله ی آخر چیست ؟ 

 نمونه سوالات شماره نهم

الف )

معني و مفهوم اشعار و عبارات زير را به نثر ساده و روان بنويسيد 0

1

تك و تنها مي آيد سي ميدان

2

الهي عذر ما بپذير “ بر عيب هاي ما مگير

3

آثار شادي در وجناتش ظاهر گرديد 0

4

دليري كجا نام او اشكبوس                          همي بر خروشد بر سان كوس

5

يكهو نگاه مي كني “ مي بيني رنگ شب پريده

6

دري كه به باغ بينش ما گشوده اي / هزار بار خيبري تر است 0

7

الهي مرا عمل بهشت نيست و طاقت دوزخ ندارم 0

8

علي اي هماي رحمت تو چه آيتي خدا را     كه به ما سوا فكندي همه سايه ي هما را

9

شب از چشم تو آرامش را به وام دارد 0

10

به خوابگاه عدم گر هزار سال بخسبم      به خواب عافيت آنگه به بوي موي تو باشم

ب)

لغات مشخص شده را معني كنيد 0

1

جامه اش شولاي عرياني است 0

2

با حال استيصال پرسيدم 0

3

گفت مرا نمي هلند 0

4

پس از نماز عشا به انواع اوراد و ادعيه مي پرداخت 0

5

گويي جامه اي بود كه درزي ازل به قامت زيباي او دوخته است 0

6

فلك باخت از سهم آن جنگ رنگ 0

7

امروز به غم فزون ترم از دي 0

ج )

دانش هاي ادبي

1

مشهور ترين اثر سيمين دانشور چه نام دارد ؟

2

شعر نو نيمايي را از چند جهت مي توان بررسي كرد ؟

3

رهي معيري در غزل پيرو كدام شاعر است (                     ) و كدام منظومه را سر آغاز شعر نو دانسته اند ؟

4

حماسه بر چند گونه است  ؟ نام ببريد 0

5

در شعر زير چه آرايه ي ادبي به كار رفته است ؟

(( بر او راست خم كرد و چپ كرد راست     خروش از خم چرخ چا چي بجاست ))

د )

خود آزمايي

1

عبارت (( شلخته درو كنيد تا چيزي گير خوشه چين ها بيايد )) يعني چه ؟

2

در عبارت (( بر كشته هاي ما جز باران رحمت خود مبار )) مقصود از كشته ها )) چيست ؟

3

گون و نسيم در شعر (( سفر به خير )) نماد چه كساني هستند ؟

4

به بيت هايي كه معني آنها به هم وابسته باشند ((                                   )) مي گويند 0

5

در مصراع (( در ميان خانه گو كرديم صاحب خانه را )) مقصود از صاحب خانه كيست ؟

6

در درس گيله مرد (( محمدولي )) و (( گيله مرد )) نماد چه انسانهايي در عصر خود هستند ؟

7

مقصود از اصطلا حات (( كميتش لنگ بود )) و (( باب دندان )) را بنويسيد 0

م  )

درك مطلب

1

در بيت (( بلبل از گل بگذرد چون در چمن ببند مرا          بت پرستي كي كند گر بر همن ببيند مرا ))

شاعر خود را از چه پديده هايي زيباتر مي بيند ؟

2

آيا از سر زمين تو بود كه فرشتگان / سرودهاي صلح و شادي را براي چوپانان خواندند 0

بهار هاي پياپي جز زهر بر چهره ي ما نمي پاشد / با عشق خود چه كنيم ؟

 

الف ) سرود هاي صلح و شادي و چو پانان به چه معني به كار رفته است ؟

ب ) منظور از عشق خود چيست ؟

3

دلا تا كي در اين منزل فريب اين و آن نيني      يكي زين چاه ظلماني برون شو تا جهان بيني

ور امروز اندرين منزل تورا جاني زيان آيد     زهي سرمايه و سودا كه فردا زان زيان بيني

عطا از خلق چون جويي گر او را مال ده گويي   به سوي عيب چون پويي گر اورا غيب دان بيني

ا) شاعر دنياي جسماني و اين جهان را به چه  پديده هايي تشبيه كرده است  ؟

2) مقصود از فردا چيست ؟

3) شاعر چه صفاتي را براي خداوند بر شمرده است ؟

4) مرجع ضمير او در بيت آخر كيست ؟ يك جناس در بيت آخر پيدا كنيد 0

ن )

شعر حفظي

 

عشق شوري در نهاد ما نهاد                                جان ما در 000000000000000000

دور خواهم شد از اين 0000000000000000

كه در آن هيچ كسي نيست كه 00000000000000

قهرما نا ن را بيدار كند 0

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و یکم آبان 1388ساعت 11:55  توسط   |